Kulak Çınlaması (Tinnitus)

Tinnitus akustik, dış bir uyarı olmaksızın istemsiz olarak sesin algılanması olarak tanımlanır. Tinnitus erişkin toplumunda yaklaşık %10-15 oranında görülür.

İşitme kaybı tinnitus ile ilgili olarak suçlanan ana risk faktörü de olsa yine de doğrudan bir ilişki kurmak mümkün olmaz çünkü odyolojik olarak tamamen normal olan bireylerde de rahatsız edici düzeyde tinnitus izlenebilir. Bunlar dışında obezite, sigara kullanımı, alkol kullanma alışkanlığı, daha önceki kafa travmaları, artrit öyküsü ve hipertansiyon da muhtemel risk faktörleri arasında yer alır. Ayrıca salisilatlar, kinin, aminoglikozid grubu antibiyotikler ve bazı antineoplastik ilaçlar tinnitusa yol açabilir.

Tinnitus özellikle anksiyete (kaygı) ve depresyon gibi eşlik eden birçok hastalıkla (komorbidite) birlikte görülebilir. Tinnitus vakalarının çoğu için tinnitus varlığını veya şiddetini tespit edebilen objektif bir test mevcut değildir. Bu yüzden tanı hastadan alınan öyküye ve tinnitusun hastaya olan etkisinin değerlendirilmesi üzerine temellendirilir. Olgulara mutlaka tam bir kulak burun boğaz, baş ve boyun muayenesi yapılmalıdır. Gerekli durumlarda biyokimyasal testlere ve görüntüleme yöntemlerine başvurulmalıdır. Tinnitus yakınmasıyla başvuran bütün hastalar rutin KBB muayenesinden sonra odyolojik olarak değerlendirilmelidir. Saf ses odyometrisi yapılmalıdır, kulakta tıkanık hissi tarifleyen hastalarda timpanometrik inceleme de yapılabilir. Etyolojiye veya şüphelenilen bölgeye yönelik bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR) ya da MR-anjiyografi istenebilir.

Tinnitus tedavisinde amaç tinnitusun algısını azaltmak veya hastaya en az rahatsızlık vermesini sağlamaktır. Tinnitus tanısı alan hastaları değerlendirme ve tedavi sırasında bilgilendirmek önemlidir ve tinnitus için önerilen bilişsel ve davranışsal tedaviler mevcuttur. Çınlamayı azaltmak için en sık başvurulan yöntem ilaç tedavisidir. Çınlama eğer hastanın günlük yaşamını etkileyecek kadar şiddetliyse, tinnitus maskeleyici denilen ve işitme cihazına benzer cihazlar faydalı olabilir ya da çınlama bir tümör varlığı dolayısıyla oluşmaktaysa cerrahi yaklaşım izlenir.

Kulak çınlamasını azaltmak için bazı tedbirler önerilir: Yüksek sesli müziğe maruz kalmaktan kaçınılması, kan basıncının sürekli kontrol ettirilmesi, tuzlu yiyeceklerden uzak durulması isteniyor. Ayrıca, sinir sistemine uyarıcı etkisi olan kahve, gazlı içecek ve sigara tüketiminden uzak durulması, günlük egzersizlerle kan akımının düzene sokulması, gün içinde yeterince dinlenilmesi ve çok yorulmaktan sakınılması tavsiye ediliyor.

Tinnitusta tedavi seçenekleri şunlardır:

• İşitme Cihazları: Genellikle tinnitus ile birlikte işitme kaybı olan kişiler için faydalıdır. Yeni nesil işitme cihazlarıyla hem duyma düzelebilir hem de kulak çınlaması sesi baskılanabilir.

• İlaç Tedavileri ve Danışmanlık: Kulak çınlaması ile yaşamayı öğrenmekte size yardımcı olur.

• Maskeleme Cihazı: Tinnitusta sesi maskelemeye yarayan yani sesi baskılayan küçük elektronik cihazlardır.

• Ses Üreten Cihazlar: Uyumaya yardımcı olan cihazlardır. Yatak yakınında yer alan, size keyif verecek şekilde deniz dalgaları gibi sesler, şelaleler, yağmur veya yaz gece sesleri vererek, kulaktaki sesi baskılar. Tedavi etmez, kulak çınlaması hafifse uykuya dalmada yardımcı olabilir.

• Duyma Siniri Uyarılması: Geniş bant akustik sinyal adı verilen bir uyarı vererek kulak çınlaması için duyarsızlaştırmayı amaçlar. Kulaklıkla kullanılır.

• Bilişsel Davranış Terapisi, tinnitusa karşı olumsuz yanıtı azaltmayı veya düzeltmeyi amaçlar. Amaç kaygı ve depresyonu azaltmak, genel yaşam kalitesini artırmaktır.

• Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Uyarım Tedavisi (r-TMS): Yeni tedavilerden biridir. Dünyada saygın tıp fakültelerinin tinnitus birimlerinde 2011 yılından bu yana kulak çınlamasında kullanılan bu cihaz, son iki yılda versiyonları genişletilerek son şeklini almıştır. r-TMS cihazı ile çınlamanın nedenine bağlı olarak bazı hastalarda çınlama azalabilir.