Endoskopik Sinüzit Cerrahisi
Prof. Dr. Orhan Görgülü2 dakikalık okuma
Endoskopik sinüs cerrahisi (ESC), dışarıdan herhangi bir kesi yapılmadan burun deliklerinde yerleştirilen ve cerrahi sahanın detaylı görüntüsünü sağlayan endoskoplarının yanından kullanılan bazı aletler yardımı ile sinüslerdeki patolojilere müdahale edilmesidir.
ESC günümüzde kronik sinüzit başta olma üzere, sinüs tümörleri, ön kafa kaidesi yaralanmaları, travmaya bağlı göz çukuru hasarları, beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçakları ve görme siniri basısı gibi durumların tedavisinde güncel tedavi seçeneği olarak en fazla sayıda yapılan cerrahilerden birisidir. Aynı zamanda minimal cerrahi travma yaratma avantajı nedeni ile göz yaşı kesesi drenaj ameliyatlarında (Dakriosistorinostomi) ve hipofiz bezi tümörlerinin cerrahi tedavisinde (Endoskopik hipofizektomi) giderek artan oranlarda tercih edilir.
Burun çevresindeki sinüslerin bulunduğu bölgelerin dar, anatominin karmaşık olması ve beyin, gözler, görme sinirleri, gözyaşı kanalları, şah damarları gibi önemli organ komşulukları endoskopik sinüs ameliyatlarında eğitim ve tecrübe yanında düşük hata payı ile yüksek teknik beceriyi gerekli kılar.
Kronik sinüzitte uygulanan endoskopik ameliyatlarında başlıca, iltihaplı dokuların/poliplerin temizlenmesi, sinüsleri burna bağlayan boşalma kanallarının açılarak genişletilmesi ve konka bülloza (burun içi baloncuk), birden fazla sinüs boşalma deliği (aksesuar ostium), anormal mukoza temas bölgeleri gibi anatomik problemlerin düzeltilmesi işlemleri yapılır.
Cerrahi süresi olarak tek bir sinüse müdahale 15-20 dakika civarında sürerken tüm sinüsleri tutan patolojinin temizlenmesi iki saati geçebilir.
Endoskopik sinüzit cerrahisi sonrasında burun içerisine tampon konulmaz veya veya eriyen tampon konulur ve ve hastalar burundan rahat nefes alabilirler.
ESC ameliyatı sonrasında antibiyotik, basit ağrı kesiciler ve burun yıkama solüsyonları genellikle yeterli olur. Hastaların ameliyat günü hastanede kalması önerilmekle beraber ameliyatın içeriğine göre aynı gün taburculuk ta mümkün olabilir. Ameliyat sonrasında antibiyotik tedavisine en az 10 gün devam etmek önerilir, gerek görülen durumlarda bu süre uzatılır ya ya da ek ilaçlar eklenebilir. Ameliyat sonrasında burnu mekanik olarak temizleyip mukozayı nemlendiren, genellikle steril tuzlu su içeren spreyler kabuklanmalar geçene kadar kullanılmalıdır. Alerjik ve polipli hastalarda ameliyat sonrasında kortizon içeren spreylere ve polip oluşumunu riskini azaltan ilaçlara başlanır. Alerjik mantar sinüziti düşünülen hastalara ameliyat sonrasında ağız yolu ile mantar tedavisi de önerilir.
Endoskopik sinüs ameliyatları sonrasında birinci haftanın sonunda ilk detaylı pansuman sırasında burun ve sinüs drenaj kanallarında oluşan kabuklar temizlenir, sinüs içine yapışmayı önleyici materyaller konulmuşsa bunlar alınır, enfeksiyon kontrolü yapılır. İlk pansumanın gerektiği gibi yapılması ameliyatın başarısı yönünden oldukça önemlidir. Hastaların yapılan ameliyatın boyutuna göre iyileşme tamamlanana kadar 7-10 günlük aralarla 2-3 kere kontrollere gelmeleri gerekir.
Balonla Sinüzit ameliyatı (Balon Sinoplasti)
Kronik sinüs enfeksiyonlarının oluşmasındaki en önemli faktör sinüslerde üretilen sümük (mukus) salgısının burun içine aktarılmasını sağlayan küçük kanalların (ostium) tıkanması ve salgıların sinüs içinde birikmesi yanında sinüs havalanmasının bozulmasıdır. Balon sinoplasti olarak isimlendirilen tekniğin prensibi, sinüslerin tıkalı veya daralmış boşalma kanallarının bu bölgedeki dokuları kesip çıkartmadan, yalnızca balon kullanılarak genişletilmesi yolu ile sinüs havalanmasının ve mukusu boşaltma fonksiyonunun tekrar sağlanmasıdır.