Alerjik Nezle
Prof. Dr. Orhan Görgülü3 dakikalık okuma
Alerjik Nezle, burun mukozasının (burun iç yüzünü örten zarın) enflamasyonu (ödemi, enfeksiyona bağlı olmayan iltihabı) olarak tanımlanır. Alerjik Nezle, sebep olan alerjene göre mevsimsel (polenler, bazı küf mantarları) ve perennial yani yıl boyu süren (ev tozu akarı, hayvan deri döküntüsü ve tüyleri, bazı küf mantarları) olarak sınıflandırılabilir. Bu iki grup arasındaki ayırım ise her zaman kesin yapılamaz.
Vücudun alerjenle temas etmesi sonucu bağışıklık sistemi doğal bir kimyasal olan histamini salgılar. Alerjenler solunum, cilt veya mide-bağırsak sistemi yoluyla vücuda girdikten sonra reaksiyon başlar, histamin salınımı ortaya çıkar. Solunum sistemiyle girdiyse burunda kaşınma, hapşırma, tıkanıklık, akıntı ve öksürme başlar. Baş ağrısı, koku alma bozukluğu ve konjuktivit gibi bulgular da eşlik edebilir. Mide-bağırsak sistemiyle girdiyse karın ağrısı ve ishal başlar. Ciltte ise kaşınma, kızarıklık, kabarıklık başlar.
Alerjik Nezlenin Sebepleri
- Hassas bağışıklık sistemi,
- Kimyasal alerjenler,
- Ev tozu ve akarlar,
- Çim ağaç ve yabani ot polenleri,
- Mantar sporları ve küfler,
- Hayvan tüyleri,
- Katkılı gıdalar,
- Ev içi bitkiler,
- Bazı çevresel faktörler (sigaralı ortam, kimyasal maddeli ortam, hava kirliliği, aşırı kokuların olduğu ortam, rutubetli ortam)
Alerjik Nezlenin Bulguları
- Burun tıkanması, burun akması,
- Hapşırma ve öksürme,
- Boğazda ağrı, kaşıntı ve takılma hissi,
- Koku ve tat alma bozukluğu,
- Kulakta dolgunluk, tıkanma
- Kuru öksürük,
- Gözde sulanma, kaşıntı ve gözaltında torbalanma,
- Çocuklarda sık sık ellerini burunlarına sürtme, kaşıma hareketi (Alerjik selamlama),
- Yorgunluk, algılama güçlüğü, uyku bozukluğu,
- Bazen ilave olarak hırıltılı solunum, gıcık tarzında öksürük ve baş ağrısı.
Alerjik Nezle Tanısı
- Tanı hekiminiz tarafından konulacaktır,
- Detaylı anamnez (hikayesi) ve fizik muayene,
- Öncelikle hastada görülen belirtiler,
- Belirtilerin mevsimlerle bağlantısı,
- Muayenede burun içi mukozasının durumu,
- Kan ve sümük testleri,
- Deriye uygulanan alerji testleri,
- Testlerin sonucu negatif bile çıksa muayene ve belirtiler teşhisi koydurur.
Alerjik nezle tedavisinde takip edilen yaklaşım sırası şu şekildedir
- Alerjen uyaranlarla temasın kesilmesi, çocuklarda renkli ve boya içeren katkılı gıdalardan uzak durulmalıdır.
- İlaç tedavisi. Antihistaminikler, burun içine kortizonlu spreyler kullanılır
- Aşı tedavisi. Hiposensitizasyon (duyarlılığı azaltma) yapılır
- Cerrahi: Özellikle burun tıkanıklığına neden olan burun eti büyümeleri, burun içi polip oluşumları ve tedaviye yanıt vermeyen kronik sinüzit durumlarında başvurulur. Hastanın şikâyetlerinin azalmasında faydalı olur.
- Işık Tedavisi (Fototerapi-Rhinolight)
Fototerapi (Işık Tedavisi)
Burun mukozasının mikrobik olmayan bir inflamasyonu olan alerjik nezlenin tedavisinde uygulanan teknolojik yaklaşımlardan biri, özel bir içeriğe sahip yüksek yoğunlukta ışıktan oluşan Rhinolight yani ışık tedavisidir.
Birkaç dakikalık seanslar hâlinde uygulanan ışık tedavisi sırasında genellikle ağrı hissedilmez. Olumlu etkileri bir ya da iki tedaviden sonra izlenmeye başlayabilir. Hem mevsimsel hem de tüm yıl süren (perenial) alerjik nezlesi olan hastalarda ışık tedavisi ile burunda alerjiye bağlı gelişen kaşıntı, akıntı, tıkanma, hapşırık gibi şikâyetler azalabilir.
Alerjisi Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
- Tozlu ve polenli ortamda bulunmaması,
- Polen mevsiminde kapı ve pencerelerin kapalı tutulması,
- Kaloriferli evlerde hava nemlendirilmeli,
- Belirli aralıklarla odalar havalandırılmalı,
- Evde hayvan beslenmemeli, bitki yetiştirilmemelidir,
- Tüylü ve yünlü battaniyeler yerine sentetik olanlar tercih edilmelidir,
- Yerde toz barındıracak tarzda halı gibi eşyalar kullanılmamalıdır,
- Parfüm ve çamaşır suyu kokularından uzak durulmalıdır,
- Klima ortamında bulunmamalı ya da klimalarda polen filtresi olmalıdır,
- Alerjik rinitli hastalar açık hava spor aktivitelerini tercih etmeli, bunu da öğle saatlerinde yapmalıdır,
- Oda ve arabalarda koku spreyleri kullanmamalıdır,
- Stres, yoğun çalışma ve katkılı gıdalar alerjiyi artırır.